Pensioenopbouw als zelfstandige: VAPZ of IPT.
Wachten kost geld: wie later begint, bouwt minder op.
Niemand vult je pensioen aan behalve jij
Je wettelijk pensioen bouw je op via je sociale bijdragen, net zoals een werknemer. Alleen ligt dat bedrag voor een zelfstandige doorgaans lager, en het volstaat voor de meesten niet om hun levensstandaard aan te houden.*
Daar komt een tweede verschil bij. Veel werknemers bouwen bovenop hun wettelijk pensioen een aanvullend pensioen op dat hun werkgever of hun sector betaalt. Als zelfstandige moet je dat aanvullend pensioen zelf regelen.
Je voelt dit pas wanneer je er niets meer aan kan doen. Een pensioen bouw je op met tijd, en tijd is het enige onderdeel dat je later niet kan bijkopen. Wie vijf jaar wacht, mist vijf jaar rendement en vijf jaar fiscaal voordeel.
De reden om te wachten is bijna altijd dezelfde: je inkomen is niet elke maand hetzelfde, dus een vast bedrag vastleggen voelt riskant. Dat hoeft ook niet. Bij een vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen bepaal je zelf wat je stort en wanneer, binnen een fiscaal maximum dat van je inkomen afhangt. Een goed jaar stort je meer, een mager jaar minder.
En het voordeel komt niet pas op je pensioenleeftijd. De premie van je VAPZ breng je in als beroepskost, wat je belastbaar inkomen verlaagt en daardoor ook je sociale bijdragen. Wil je meer opbouwen, dan combineer je jouw VAPZ met een pensioenovereenkomst voor zelfstandigen of, als je met een vennootschap werkt, met een individuele pensioentoezegging. Elk van die formules heeft zijn eigen fiscale regeling.
Waarom Ōmata
Je sociaal verzekeringsfonds biedt je zijn eigen VAPZ aan, meestal bij één verzekeraar. Dat is comfortabel, maar het is geen keuze. Wij zijn makelaar en leggen de formules van verschillende verzekeraars naast elkaar, en wij kijken tegelijk naar wat je al hebt: een oude groepsverzekering, pensioensparen, een polis van een vorige werkgever.
Je opent de chat en wij stellen alleen de vragen die je dossier echt bepalen. Je statuut, je inkomen en wat je al opgebouwd heeft. Daarmee berekenen wij samen met je hoeveel je dit jaar fiscaal maximaal kan storten en welke formule daarbij past. Je antwoordt wanneer het je past, en de chat antwoordt altijd. Achteraf blijf je bij hetzelfde aanspreekpunt, ook als je inkomen verandert en je storting mee moet bewegen.
Hoe je start
Je stuurt een bericht via de chat op deze pagina.
Je beantwoordt een paar gerichte vragen over je situatie. Geen lange vragenlijst.
Je krijgt doorgaans binnen twee werkdagen een voorstel op maat, met uitleg over wat je opbouwt, wat het fiscaal opbrengt en waar de grenzen liggen.
Ga je akkoord, dan bevestig je het voorstel.
Zo ziet een gesprek met Ōmata eruit
Je hoeft niet te weten welke polis je zoekt en geen formulier in te vullen.
Start je aanvraag
Viktor is online
U praat met een AI-assistent. U kan op elk moment vragen om een medewerker te laten overnemen.
- KlantIk heb een bvba en betaal mezelf een klein loon. Wat kan ik doen voor mijn pensioen?
- ŌmataBegin bij een VAPZ: dat verlaagt ook uw sociale bijdragen. Een IPT kan erbij, maar de ruimte hangt aan uw bezoldiging — en die is bij een klein loon beperkt. Heeft u al iets lopen?
- KlantEen VAPZ van een paar jaar geleden, verder niets.
- ŌmataDan kijken we of daar nog ruimte in zit. Wat is uw huidige bruto maandloon uit de vennootschap?
- KlantOngeveer 2.500 euro bruto per maand.
- ŌmataGenoteerd. Ik geef dit door aan onze expert, met een berekening van uw ruimte voor een IPT. U hoort doorgaans binnen twee werkdagen van ons.
Probeer het zelf
Voor wie dit is
Iedere zelfstandige, in hoofdberoep of in bijberoep. Welke vorm past, hangt af van één vraag: werk je met of zonder vennootschap?
-
Zelfstandigen met een vennootschap
De meeste mogelijkheden: een VAPZ privé, en daarnaast een IPT die de vennootschap betaalt.
-
Zelfstandigen zonder vennootschap
Een VAPZ en daarnaast een POZ, het alternatief voor wie geen vennootschap heeft.
-
Vrije beroepen
Artsen, advocaten, architecten: hoge inkomens, laag wettelijk pensioen, en meestal genoeg ruimte om op te bouwen.
-
Meewerkende partners
Ook een meewerkende echtgenoot met een eigen sociaal statuut kan opbouwen.
-
Wie in bijberoep start
Zodra je sociale bijdragen betaalt als zelfstandige, komt een VAPZ in beeld.
Voor wie dit niet is
- Wie geen sociale bijdragen als zelfstandige betaalt. Zonder dat statuut is er geen VAPZ mogelijk. Als werknemer bouw je op via een groepsverzekering of privé.
- Wie het geld dit jaar nodig heeft. Deze opbouw komt vrij bij je pensioen. Vroeger opnemen kan meestal niet, of alleen met een fiscale prijs.
- Wie eerst zijn inkomensrisico moet dekken. Pensioen opbouwen terwijl je niet verzekerd bent tegen langdurige uitval, is bouwen zonder fundering. Kijk eerst naar een gewaarborgd inkomen.
- Wie al aan het plafond zit. Is de ruimte onder de 80-procentregel op, dan is er fiscaal niets meer bij te bouwen. Dat is een berekening en geen gevoel.
Wat pensioenopbouw voor zelfstandigen dekt
Er zijn drie hoofdvormen. Het VAPZ is een aanvullend pensioen dat je privé betaalt en dat je sociale bijdragen mee verlaagt. De IPT is een pensioentoezegging die je vennootschap voor jou betaalt. De POZ is het alternatief voor wie geen vennootschap heeft. Ze sluiten elkaar niet uit: de meeste zelfstandigen combineren.
-
VAPZ Het vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen.
Je betaalt het privé; het verlaagt je belastbaar inkomen en daardoor ook je sociale bijdragen. De enige vorm met dat tweede effect.
-
IPT De individuele pensioentoezegging: je vennootschap sluit ze af en betaalt de premie voor jou.
Alleen mogelijk met een vennootschap en met een regelmatige bezoldiging.
-
POZ De pensioenovereenkomst voor zelfstandigen, bedoeld voor wie zonder vennootschap werkt.
Ze vult aan wat een VAPZ alleen niet haalt.
-
Een overlijdensdekking In elk van de drie vormen kan een kapitaal bij overlijden meegenomen worden, voor je partner of je kinderen.
-
Premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid Een rubriek die de opbouw laat doorlopen wanneer je langdurig uitvalt.
Vaak vergeten, en juist dan nodig.
-
Vastgoedfinanciering Bij een IPT en een POZ kan de opgebouwde reserve onder voorwaarden gebruikt worden voor de aankoop of verbouwing van vastgoed in de Europese Economische Ruimte.
-
Een aanvulling, geen vervanging Alles hierboven komt bovenop je wettelijk pensioen en vervangt het niet.
Wat pensioenopbouw voor zelfstandigen niet dekt
Niet gedekt is het wettelijk pensioen zelf, en niets hiervan is vrij opneembaar geld. Ook niet: zekerheid over de fiscale behandeling over twintig jaar, en opbouw boven het plafond van de 80-procentregel.
-
Vrij beschikbaar spaargeld Deze opbouw komt vrij bij je pensioen.
Wie er vroeger aan wil, betaalt daar fiscaal voor — als het al kan.
-
Opbouw boven het plafond Wat er boven de grens van de 80-procentregel gestort wordt, is niet meer aftrekbaar.
De ruimte wordt berekend en niet geschat.
-
Een IPT zonder vennootschap Geen vennootschap, geen IPT.
Dan is de POZ de vorm die in de plaats komt.
-
Zekerheid over de fiscaliteit De regels rond aftrek en uitkering bewegen met de wetgeving.
Wat vandaag geldt, is geen belofte voor later.
-
Een gegarandeerd rendement in elke formule Er bestaan formules met een gewaarborgde rente en formules waarin je beleggingsrisico draagt.
Dat is een keuze, geen detail.
Vraag het gewoon
Waarom het wettelijk pensioen van een zelfstandige laag ligt
Het wettelijk pensioen wordt berekend op de inkomens waarop er bijdragen betaald zijn, over de hele loopbaan. Bij een zelfstandige liggen die geherwaardeerde inkomens structureel lager dan bij een werknemer met een vergelijkbaar inkomen, en dat werkt door in de uitkering.*
Veel zelfstandigen hebben bovendien jaren met een lager inkomen gehad — de eerste jaren van de zaak, een periode met investeringen, een jaar met tegenslag — en die jaren wegen mee in de berekening.
De volgorde: eerst VAPZ, dan IPT of POZ
De gangbare aanbeveling is om met een VAPZ te beginnen en pas daarna een IPT of een POZ op te bouwen.
Een VAPZ-bijdrage verlaagt je belastbaar beroepsinkomen — en daarmee niet alleen je belasting, maar ook de basis van je sociale bijdragen. Dat tweede effect is het verschil: je bouwt op, en betaalt minder belasting én minder bijdragen.
De 80-procentregel als plafond
Er is een bovengrens aan wat je fiscaal voordelig kan opbouwen: de 80-procentregel. Het totaal van je wettelijk pensioen en alle aanvullende pensioenen mag een bepaald deel van je laatste normale jaarbezoldiging niet overschrijden.
Die grens raakt vooral de IPT, want ze hangt aan je bezoldiging uit de vennootschap: weinig loon betekent weinig ruimte, ongeacht de winst — de meest voorkomende ontgoocheling bij een eerste berekening.
IPT of POZ: het hangt aan de vennootschap
Heb je een vennootschap en keer je jezelf een regelmatige maandelijkse bezoldiging uit, dan is de IPT de vorm met de grootste hefboom: de vennootschap betaalt, en de premie is voor haar een beroepskost.
Werk je zonder vennootschap, dan bestaat de IPT niet voor jou — de POZ komt in de plaats: je betaalt ze privé en krijgt er een belastingvermindering voor. Ze is minder krachtig dan een IPT, en wel degelijk meer dan niets.
Wat bepaalt de prijs
Wat je stort bepaal je zelf, binnen de grenzen die de regels stellen. Wat die ruimte en het rendement bepaalt, kunnen we wel opsommen.
-
Je inkomen
Het beroepsinkomen bepaalt de ruimte in het VAPZ.
-
Je bezoldiging
Bij een IPT weegt wat de vennootschap je maandelijks uitkeert.
-
Loopbaan en eindleeftijd
Hoeveel jaren er nog zijn om op te bouwen.
-
Wat er al staat
Bestaande contracten tellen mee voor het plafond.
-
Bijkomende dekkingen
Overlijden en premievrijstelling, of alleen opbouw.
-
Rendementskeuze
Een gewaarborgde rente of een formule met beleggingsrisico.
Veelgestelde vragen
VAPZ of IPT: wat eerst?
Meestal eerst het VAPZ. Het is de enige vorm die niet alleen je belasting maar ook de basis van je sociale bijdragen verlaagt. Pas wanneer die ruimte benut is, wordt het interessant om verder te bouwen via een IPT als je een vennootschap hebt, of via een POZ als je er geen hebt. Het is een vuistregel; laat het één keer doorrekenen.
Ik heb een vennootschap. Wat kan ik daarmee?
Een IPT: een individuele pensioentoezegging die de vennootschap voor jou afsluit en betaalt. De premie is voor de vennootschap een beroepskost. Voorwaarde is dat je zichzelf een regelmatige maandelijkse bezoldiging uitkeert, want de ruimte hangt aan die bezoldiging en niet aan de winst.
Wat is het verschil tussen een IPT en een POZ?
Een IPT wordt door je vennootschap betaald en bestaat alleen als je er een hebt. Een POZ betaal je privé en is bedoeld voor zelfstandigen zonder vennootschap. Heb je een vennootschap? Dan is de IPT de krachtigere vorm. Zonder vennootschap is er de POZ.
Hoeveel kan ik dit jaar storten?
Voor het VAPZ geldt een jaarlijks maximum dat aan je beroepsinkomen gekoppeld is. Voor een IPT of POZ geldt de 80-procentregel als plafond, berekend op je bezoldiging, je loopbaan en wat er al opgebouwd is. De bedragen en percentages wijzigen; wij rekenen ze na met de cijfers die op dat moment gelden.
Wat is de 80-procentregel?
Een bovengrens: het totaal van je wettelijk pensioen en al je aanvullende pensioenen mag een bepaald deel van je laatste normale jaarbezoldiging niet overschrijden. Ze raakt vooral de IPT. Keer je jezelf weinig loon uit, dan is de ruimte klein, ongeacht de winst van de vennootschap.
Kan ik hiermee een woning kopen?
Bij een IPT en een POZ kan de opgebouwde reserve onder voorwaarden ingezet worden voor de aankoop, de bouw of de verbouwing van vastgoed binnen de Europese Economische Ruimte. Dat is een van de redenen om de vorm mee te laten wegen bij de keuze.
Wie zit er achter Ōmata?
Ōmata Insurance is de AI-first studio van Group Induver en een zusteronderneming van Group Induver NV: twee vennootschappen binnen dezelfde ondernemingsgroep, geen moeder en dochter. Ōmata brengt je in contact met Group Induver NV, verzekeringsmakelaar ingeschreven bij de FSMA onder ondernemingsnummer 0441.036.828; daar komen het advies en de polis tot stand. De volledige identificatie staat bij de wettelijke vermeldingen.
Over Ōmata
Ōmata is de AI-first verzekeringsstudio van Group Induver. Je vertelt via de chat wat je wilt verzekeren; doorgaans binnen twee werkdagen krijg je een voorstel, opgesteld door een verzekeringsmakelaar van Group Induver NV, ingeschreven bij de FSMA onder ondernemingsnummer 0441.036.828.
Klaar om te starten?
Stuur ons een bericht en vertel kort wat je wilt verzekeren. Je krijgt meteen een reactie en doorgaans binnen twee werkdagen je voorstel.
Toelichting bij de asterisken op deze pagina
- Deze vergelijking met het pensioen van een werknemer staat bewust zonder cijfer.